• Zoeken

Werkt het

E-mental health aanbod werkt en kan patiënten helpen!
Uit onderzoek blijkt dat – zeker op het gebied van depressie en alcoholproblematiek – er evidentie is voor de effectiviteit van (ook Nederlands) online aanbod. Kwaliteit van e-mental health is echter meer dan effectiviteit alleen.

Gebaseerd op verschillende therapievormen

De meeste e-mental health programma’s zijn gebaseerd op cognitieve gedragstherapie, en daar is dan ook het meeste onderzoek naar gedaan. Er zijn echter ook evidence based programma’s die gebaseerd zijn op andere therapievormen, zoals problem solving treatment, interpersoonlijke, oplossingsgerichte of acceptance and commitment therapie.

Lees in de overzichten van e-mental health op welke therapievorm het aanbod is gebaseerd.

Effectiviteit


Hoe effectief zijn de e-mental health programma’s? Er is zowel nationaal als internationaal veel onderzoek gedaan naar de (kosten-)effectiviteit van online (zelf)hulpaanbod. Op het gebied van depressie, angst en verslavingsproblematiek geven Blankers en collega’s (2013) een overzicht van wat we weten uit nationaal en internationaal onderzoek over de effectiviteit en doelmatigheid van verschillende e-mental health interventies. Het gaat hierbij niet altijd om patiënten in de huisartspraktijk. Samengevat stellen Blankers en collega’s dat na het volgen van de onderzochte online programma’s depressieve klachten verminderen, mensen minder glazen alcohol drinken of stoppen met drinken. Bij angstproblemen laat vooral buitenlands onderzoek positieve resultaten zien van e-mental health toepassingen en is er in Nederland minder evidence based online aanbod beschikbaar.

Verschillende meta-analyses (analyses waarin resultaten uit verschillende studies samengevoegd worden om een uitkomst met meer bewijskracht te krijgen) laten zien dat e-mental health programma’s met begeleiding even effectief kunnen zijn als face to face behandelingen (Cuijpers et al. 2010; Andrews et al., 2010). Ook laten meta-analyses zien dat wanneer er geen begeleiding is, de programma’s nog steeds effectief zijn, maar de effecten kleiner zijn dan mét begeleiding (Spek et al., 2007). Nederlandse onderzoeken naar online behandeling in de gespecialiseerde GGZ (waaronder alcoholdebaas en Interapy), waarbij je als patiënt met behulp van een behandelaar aan de slag gaat met problemen, laten ook zien dat online behandeling even effectief kan zijn als face-to-face behandeling. De rol van de online behandelaar is daarbij gelijk aan die van de face-to-face behandelaar (Postel 2011, Ruwaard 2013).
E-mental health in de huisartsenzorg bevindt zich in een ontwikkelfase. Er is nog weinig evidentie van de werkzaamheid van (begeleide) e-mental health aangeboden aan patiënten in de huisartsenzorg. Effectonderzoek is daarvoor nodig en wenselijk.

____________________________________________

Kwaliteit


Naast de vraag of een e-mental health programma effectief is in het verminderen van klachten of het verbeteren van de geestelijke gezondheid, kun je ook breder kijken naar de kwaliteit van het programma. Bij e-mental health draait kwaliteit om gebruikersvriendelijkheid, effectiviteit, transparantie voor de gebruiker en een veilig en technisch goed systeem.

Kwaliteit van e-mental health

Lees in de Infographic 'Kwaliteit van e-mental health' over de vier kwaliteitscriteria van het keurmerk voor e-mental health interventies. In de praktijk is het, bij het beoordelen en selecteren van online programma's, goed om op de hoogte te zijn van deze kwaliteitscriteria. Het is echter ondoenlijk om een programma in één oogopslag te beoordelen. Sterker nog, van de buitenkant kun je een groot aantal van de criteria niet zelf beoordelen. Sommige aspecten zijn na te gaan op de website van de aanbieder, andere aspecten zal je moeten navragen bij de aanbieder of zelf moeten beoordelen door, bijvoorbeeld met een demo-account, een kijkje te nemen in het programma.

In het dossier Digitale GGZ in de huisartsenpraktijk van het NHG staan ook een aantal items voor “goede ehealth in de praktijk” beschreven.

Onlinehulpstempel

Het Onlinehulpstempel is een keurmerk voor online aanbod, en wil voor zowel patiënten als behandelaars een overzicht bieden van e-mental health programma's die voldoen aan bepaalde kwaliteitscriteria. Aanbod wordt door onafhankelijke experts beoordeeld aan de hand van de 4 kwaliteitscriteria: effectiviteit, techniek en veiligheid, transparantie en gebruiksvriendelijkheid. Wanneer een programma het keurmerk heeft behaald, kunnen gebruikers ook hun oordeel geven. Het Onlinehulpstempel is nog een startend merk dat zal moeten groeien. Het Onlinehulpstempel is in opdracht van het ministerie van VWS door het Trimbos-instituut ontwikkeld in samenwerking met GGZ-instellingen.

Kijk op Onlinehulpstempel.nl welke online interventies het keurmerk hebben behaald.

Deze website maakt gebruik van cookies. Wilt u meer informatie over cookies en welke worden opgeslagen? Lees de cookieverklaring. Niet meer tonen.